Bestur fótbollaleikur: Rætur frá fortíð

Hvað gerir leik endalaust? Ekki stig. Ekki völlur. Það eru sögurnar.

Fótbollinn okkar — já, okkar — spratt ekki úr engu. Hann kom frá blóði, svitri og geðþótta manna sem vildu einfaldlega spila. Gömul leikir á Íslandi voru hrá. Og það var fallegt.

Uppruninn sem margir gleyma

Við tölum stundum um endalaus deildir og stærðfræði tölfræði. En við gleymum eitt: fyrsti leikurinn var ekki um sigrurvegara. Hann var um samfélagið, um samband, um það sem bindur menn saman þegar allt annað fer til hells.

Á Íslandi spiluðu menn fótbolla fyrst seint á 19. öld. Ekki vegna þess að það væru tölvur eða sprjóts. Engin stefnumótun. Engin gagnagreiningar. Bara fólk. Og bóll.

Flestir vita ekki að fótbollinn var leið til að losna við hinn hörða vinnudag. Það var tjón fyrir geðheilsu. Það var til staðar fyrir þá sem vildu tilheyra einhverju stærra en sjálfum sér.

Þegar leikurinn var ekki viðskipti

Eigum við hugmynd um það? Fótbollinn var ekki keypt og seldur á hverjum horni. Leikmenn fengu ekki milljón dollara fyrir að taka selfie með merkinu.

Þeir spiluðu fyrir djarflæti. Fyrir virðingu. Fyrir það að heyra roð mannfjölda sem beitti sér fyrir liðinu þeirra. Það var hreinyrki.

Og viltu vita eina sannarlega brenglaða hluti? Það var betri. Endalaust betri.

Stærðfræði fortíðar vs. nútímans þversöng

Nú sitjum við við skjái og fylgjumst með leikjum á síðunni isfootballhm.com og öðrum stöðum. Tölvukerfi greina hvern hreyfingu. Greinatölfræðilegir menn segja okkur hvernig við ættum að skoða leikinn.

Það er ekki slæmt. En við missum eitthvað mikilvægt.

Elstu leikir Íslands voru ekki um það að vera fullkominn. Þeir voru um tilraunir. Um það að falla og standa upp. Um það að segja söguna.

Hvers vegna det skiptir máli núna

Við getum lært eitthvað frá þessum gömlum leikjum. Ekki tæknilega. Ekki taktískt. En andlega.

Fótbollinn ætti alltaf að vera um samfélagið fyrst. Um drauminn. Um það sem heldur borginni á fótum þegar allt annað dynur. Það er rótarþörf manneskju.

Nú þegar við stöndum hér með allar okkar tækni og pening og stærðfræði — við ættum að muna hverjir við vorum. Hvað ætlaði okkur til að slá boltann í fyrsta skipti.

Það var ekki dollarinn. Það var djarflæti. Gætum við fundið það aftur? Já. Og það byrjar á því að skilja hvar við komu frá.